Birçok kişide yirmilik dişler yirmi yaş civarında çıkmaya başlar. Bazen bu neredeyse fark edilmeden olur, bazen de ağrı, şişlik veya enfeksiyona yol açar. Bu yazıda yirmilik dişin ne zaman sorun çıkarabileceğini, çekim ve iyileşme sürecinden neler bekleyebileceğinizi okuyabilirsiniz.
Yirmilik dişler nedir ve neden sorun çıkarır?
Yirmilik dişler, üst ve alt çenedeki en arka azı dişleridir. En son çıkan dişlerdir ve çoğu zaman çenede çok az yer kaldığında çıkarlar. Bu nedenle eğri çıkabilir, öndeki dişe dayanıp sıkışabilir veya diş etinden yalnızca kısmen çıkabilirler. Bu bölgeleri fırçalamak zordur; yiyecek artıkları ve bakteriler birikebilir.
Her yirmilik diş sorun çıkarmaz. İyi çıkan, kolay ulaşılan ve sağlıklı kalan bir diş çoğu zaman yerinde kalabilir. Diş hekiminiz bunu muayene ve genellikle bir röntgen ile değerlendirir.
Yirmilik diş ne zaman ağrıtabilir?
- Kısmen çıkmış dişin çevresinde şiş, kırmızı veya ağrılı diş eti
- Geçmeyen kötü tat veya ağız kokusu
- Kulağa, çeneye veya boğaza yayılan ağrı
- Ağzı geniş açmakta zorlanma
- Temizlenmesi zor olduğu için yirmilik dişte veya önündeki dişte çürük
- Diğer dişlerde baskı veya kayma
Yirmilik diş çevresindeki diş eti iltihabına bazen perikoronit denir. Bir süre kendiliğinden yatışıp daha sonra geri gelebilir. Tekrarlıyorsa mutlaka değerlendirtin.
Yirmilik diş ne zaman çekilir?
Diş hekimi veya çene cerrahı çekimi özellikle tekrarlayan enfeksiyonlarda, ağrıda, komşu dişte hasar olduğunda veya dişin düzgün çıkamadığı durumlarda düşünür. Önlem amaçlı çekim herkes için gerekli değildir. Karar, şikayetlerinize, dişin konumuna ve genel sağlık durumunuza bağlıdır. Kullandığınız ilaçları ve sağlık sorunlarınızı mutlaka hekiminize söyleyin.
Yirmilik diş çekimi nasıl yapılır?
İşlem genellikle lokal anestezi ile yapılır; bu nedenle işlem sırasında ağrı değil, yalnızca baskı hissedersiniz. Diş kolay ulaşılabiliyorsa çekim çoğunlukla hızlı biter. Diş eğik veya diş etinin altındaysa küçük bir kesi gerekebilir ve diş bazen parçalara ayrılarak çıkarılır. Ardından yara dikişle kapatılabilir. Hekiminiz seçenekleri, riskleri ve gerekirse çene cerrahına yönlendirmeyi önceden sizinle konuşur.
Çekim sonrası iyileşme: neler yapabilirsiniz?
İlk günlerde bir miktar şişlik, çenede sertlik ve hafif sızıntı sık görülür. Her zaman kendi hekiminizin talimatlarını izleyin. Aşağıdaki öneriler geneldir.
- 01
Gazlı beze hafifçe ısırın Kanama
Yara kapanabilsin diye verilen gazlı beze nazikçe ısırın. Talimata göre değiştirin.
- 02
Yanağı soğutun Şişlik
İlk saatlerde şişliği sınırlamak için yanağınıza ara vererek soğuk kompres uygulayın.
- 03
Sert çalkalamayın, emmeyin Kan pıhtısı
İlk gün güçlü çalkalama yapmayın ve pipet kullanmayın. Emme hareketi kan pıhtısını yerinden çıkarabilir.
- 04
Yumuşak ve ılık yiyin Beslenme
İlk günlerde yumuşak ve ılık besinler seçin; sert, sıcak veya baharatlı yiyeceklerden kaçının.
- 05
Dikkatle fırçalayın Hijyen
Diğer dişlerinizi normal şekilde fırçalayın, ancak yaranın çevresinde nazik olun.
Pratik ipucu: sigara ve vape yara iyileşmesini yavaşlatır ve çekim sonrası ağrılı kuru soket riskini artırır. Bu dönemde nasıl davranacağınızı diş hekiminizle konuşun.
Ne zaman iletişime geçmek akıllıca olur?
Birkaç gün sonra ağrı artıyorsa, yaradan kötü tat veya koku geliyorsa, kanama durmuyorsa, ateşiniz çıkıyorsa veya şişlik belirgin biçimde artıyorsa diş hekiminizle iletişime geçin. Geçmeyen uyuşukluk ya da yutma veya nefes almada zorluk da hemen yardım gerektirir. Bir yirmilik dişin çevresinde ağrınız varsa ama henüz randevunuz yoksa, enfeksiyona dönüşmeden değerlendirtin.
Sıkça Sorulan Sorular
ÖNEMLİ NOT
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez. Size özel tedavi planı, Mondzorg HS hekimleri tarafından yapılacak detaylı klinik değerlendirme sonrasında belirlenir.