Zuigen geeft baby's en peuters troost en rust. Een speen of duim is daarom vaak een vertrouwde metgezel. Zolang het beperkt blijft tot de eerste jaren, hoeven ouders zich meestal niet druk te maken. Gaat het langer door, dan kan het invloed hebben op het gebit.
Waarom zuigen kinderen op een speen of duim?
Zuigen is een natuurlijke reflex en een manier om zich veilig te voelen, bijvoorbeeld bij vermoeidheid, verveling of spanning. Veel kinderen verliezen deze gewoonte vanzelf tussen de twee en vier jaar. Sommige kinderen houden langer vast aan het gebruik, vooral rond het slapengaan.
Wat zijn de gevolgen van langdurig zuigen voor het gebit?
Bij langdurig, intensief zuigen kan de druk op tanden en kaak de groei en de stand beïnvloeden. Het hangt af van hoe vaak, hoe lang en hoe krachtig het kind zuigt. Een tijdelijke gewoonte in de eerste jaren heeft vaak geen blijvende gevolgen, en eventuele afwijkingen kunnen zich deels herstellen als het zuigen op tijd stopt.
- De bovenste voortanden kunnen naar voren gaan staan
- Er kan een open beet ontstaan, waarbij boven- en onderfront elkaar niet raken
- Het gehemelte kan smaller worden, wat de kaakverhouding beïnvloedt
- Het kan invloed hebben op de manier van slikken en op de uitspraak van sommige klanken
- Een ongeschikte of beschadigde speen kan bij gebruik andere problemen veroorzaken
Speen of duim: wat is beter?
Een speen is makkelijker af te nemen dan een duim: die kunt u ergens neerleggen of weggeven, terwijl een duim altijd beschikbaar is. Een duim geeft daarnaast vaak meer kracht en kan daardoor meer invloed hebben. Een speen moet passend en schoon zijn, en moet regelmatig worden vervangen. Doop de speen nooit in suiker of honing, want dat vergroot de kans op gaatjes.
Hoe kunt u uw kind helpen om te stoppen?
- 01
Beperk de momenten Afbouwen
Spreek af dat de speen alleen in bed of bij het slapen wordt gebruikt, en bouw dat langzaam af.
- 02
Beloon positief Belonen
Een stickerkaart of kleine beloning voor elke zuigvrije dag motiveert meer dan straffen of verwijten.
- 03
Zoek een alternatief voor troost Troost
Een knuffel, een liedje of een knuffelmoment kan de rol van de speen overnemen.
- 04
Kies een rustig moment Timing
Begin niet tijdens grote veranderingen, zoals een verhuizing, een nieuwe broer of zus of de start van school.
Praktische tip: geef kinderen een eigen rol, bijvoorbeeld door de speen samen weg te brengen naar de speenfee of in te ruilen voor een cadeautje. Een positief afscheid werkt vaak beter dan een abrupt verbod.
Wees geduldig: terugvallen is normaal. Blijf vriendelijk en consequent, en vergelijk uw kind niet met anderen.
Wanneer is het verstandig om langs te komen?
Overleg met uw tandarts als uw kind na de leeftijd van drie tot vier jaar nog regelmatig zuigt, als u merkt dat de voortanden naar voren staan of niet op elkaar sluiten, of als het afleren niet lukt. De tandarts kan de situatie beoordelen, meedenken over een aanpak en zo nodig doorverwijzen. Ook bij zorgen over spraak of slikken is overleg zinvol.
Veelgestelde vragen
BELANGRIJKE OPMERKING
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld ter algemene informatie en vervangt geen persoonlijk advies, diagnose of behandeling. Uw persoonlijke behandelplan wordt vastgesteld na een grondig klinisch onderzoek door de tandartsen van Mondzorg HS.