Verstandskies trekken: wanneer nodig en hoe verloopt het herstel?

Rond het twintigste levensjaar komen bij veel mensen de verstandskiezen door. Soms gaat dat vrijwel ongemerkt, soms zorgen ze voor pijn, zwelling of een ontsteking. In dit artikel leest u wanneer een verstandskies problemen kan geven en wat u van het trekken en het herstel kunt verwachten.

Wat zijn verstandskiezen en waarom geven ze problemen?

Verstandskiezen zijn de achterste kiezen in boven- en onderkaak. Ze komen als laatste door, vaak wanneer er in de kaak al weinig ruimte over is. Daardoor kunnen ze schuin groeien, vastzitten tegen de kies ervoor of maar half door het tandvlees heen komen. Op zulke plekken is poetsen lastig en kunnen voedselresten en bacteriën zich ophopen.

Niet elke verstandskies geeft klachten. Een kies die goed doorkomt, goed bereikbaar is en gezond blijft, mag vaak gewoon blijven zitten. Uw tandarts beoordeelt dat aan de hand van een controle en meestal een röntgenfoto.

Wanneer kan een verstandskies pijn doen?

• Een gezwollen, rood of pijnlijk tandvlees rond een half doorgebroken kies
• Een vervelende smaak of slechte adem die niet verdwijnt
• Pijn die uitstraalt naar het oor, de kaak of de keel
• Moeite met het wijd openen van de mond
• Een gaatje in de verstandskies of in de kies ervoor, omdat die slecht schoon te houden is
• Druk op of verschuiving van de andere tanden

Een ontstoken tandvlees rond een verstandskies noemt men soms een kapjesontsteking. Het kan vanzelf even wegtrekken en later terugkomen. Laat het daarom altijd beoordelen als het zich herhaalt.

Wanneer wordt een verstandskies getrokken?

Een tandarts of kaakchirurg overweegt verwijdering vooral bij terugkerende ontstekingen, pijn, schade aan de naastgelegen kies of een kies die niet goed kan doorkomen. Preventief trekken is niet voor iedereen nodig. De afweging hangt af van uw klachten, de ligging van de kies en uw algemene gezondheid. Vertel daarom altijd welke medicijnen u gebruikt en of u medische aandoeningen heeft.

Hoe verloopt het trekken van een verstandskies?

De behandeling gebeurt meestal onder plaatselijke verdoving, zodat u tijdens de ingreep geen pijn voelt, wel druk. Bij een kies die gemakkelijk bereikbaar is, is het trekken vaak snel klaar. Ligt de kies schuin of onder het tandvlees, dan kan een kleine snede nodig zijn en wordt de kies soms in stukjes verwijderd. Daarna kan de wond worden gehecht. Uw behandelaar bespreekt vooraf de mogelijkheden, de risico's en een eventuele verwijzing naar een kaakchirurg.

Herstel na het trekken: wat kunt u doen?

Enige zwelling, een stijve kaak en wat nabloeden in de eerste dagen komen vaak voor. Volg altijd de instructies van uw eigen behandelaar. Onderstaande tips zijn algemeen van aard.

1. 01

   Bijt op het gaasje Bloeding

   Bijt rustig op het gaasje dat u meekrijgt, zodat de wond kan dichtgaan. Vervang het volgens de instructie.

2. 02

   Koel de wang Zwelling

   Houd in de eerste uren een gekoeld kompres tegen de wang, met pauzes, om zwelling te beperken.

3. 03

   Spoel niet krachtig en zuig niet Bloedstolsel

   Spoel de eerste dag niet krachtig en gebruik geen rietje. Zuigen kan het bloedstolsel losmaken.

4. 04

   Eet zacht en lauw Voeding

   Kies de eerste dagen zachte, lauwe voeding en vermijd harde, hete of pittige gerechten.

5. 05

   Poets voorzichtig Hygiëne

   Poets de overige tanden gewoon, maar ga voorzichtig langs de wond.

Wanneer is het verstandig om contact op te nemen?

Neem contact op met uw tandarts als de pijn na enkele dagen juist toeneemt, als u een slechte smaak of geur uit de wond opmerkt, als de bloeding niet stopt, als u koorts krijgt of als de zwelling sterk toeneemt. Ook bij gevoelloosheid die niet verdwijnt of moeite met slikken of ademen is het belangrijk om direct hulp te zoeken. Heeft u pijn rond een verstandskies maar nog geen afspraak? Laat het dan beoordelen voordat het een ontsteking wordt.